· 6 min lezen

Werkelijk rendement box 3 in 2026: wanneer tegenbewijs loont

Tegenbewijs (werkelijk rendement) in box 3 in 2026: wat het is, hoe het per categorie werkt, wanneer het voordeliger is dan het forfait en hoe je het aantoont.

Box 3Werkelijk rendementTegenbewijsVermogen

In box 3 rekent de Belastingdienst met een forfaitair rendement. Was je werkelijke rendement lager, dan mag je dat aantonen met de tegenbewijsregeling. In 2026 kan dat flink schelen, zeker voor beleggers bij een tegenvallend beursjaar.

De forfaitaire rendementen in 2026

De Belastingdienst hanteert per categorie een vast rendement: 1,28% voor banktegoeden en 6,00% voor beleggingen en overige bezittingen. Over dat forfait betaal je 36% belasting. Het verschil tussen die twee forfaits is groot: € 100.000 in spaargeld levert een forfait van € 1.280, in beleggingen is dat € 6.000.

Wat is tegenbewijs precies?

Tegenbewijs betekent dat je de Belastingdienst aantoont dat je werkelijke rendement lager was dan het forfait. Geldt dat voor je hele box 3-vermogen, dan mag je met dat lagere rendement rekenen. Je kiest dus voor het geheel de voordeligste methode, niet per categorie.

Je kunt het lage spaarforfait niet combineren met tegenbewijs op alleen je beleggingen. Kies je tegenbewijs, dan geldt dat voor al je box 3-vermogen samen.

Wat telt mee als werkelijk rendement

  • banktegoeden: ontvangen rente en koersverschillen op vreemde valuta, geen dividend
  • beleggingen: dividend plus de waardeverandering over het jaar, ook ongerealiseerd
  • onroerend goed: huurinkomsten plus waardestijging (of min waardeverlies)
  • schulden: de betaalde rente verlaagt je rendement over je netto vermogen

Wanneer tegenbewijs loont

Tegenbewijs loont vooral als je veel in beleggingen zit en de beurs een slecht jaar had. Bij € 150.000 in beleggingen is het forfait € 9.000; viel je werkelijk rendement uit op min € 5.000, dan reken je met dat verlies en betaal je in plaats van € 3.240 geen box 3-heffing over dat deel.

Bewijs en administratie

Je moet je werkelijke rendement kunnen aantonen: jaaroverzichten van je broker, afgeschreven rente op je hypotheek, huurcontracten en waardebepalingen van onroerend goed. Bewaar die stukken goed; de Belastingdienst kan erom vragen.

Zelf doorrekenen

In de vermogensbelasting-calculator zet je "werkelijk rendement opgeven" aan en vul je per categorie je werkelijke rendement in. De tool vergelijkt forfaitair en werkelijk rendement naast elkaar en markeert de voordeligste uitkomst.

Zelf doorrekenen

Vul je eigen bedragen in en zie direct je uitkomst.

Bereken je werkelijk rendement

De bedragen en percentages in dit artikel zijn indicatief en gebaseerd op de configuratie van deze website. Lees de disclaimer.

Meer artikelen